77 yıl sonra 33 kurşun: Mezarları bile yok

Read Time:5 Minute, 13 Second
77 yıl sonra 33 kurşun: Mezarları bile yok

Oktay Candemir VAN – İkinci Dünya savaşı yıllarında Kürtlerin yaşadığı bölgelerde de hareketlilik yaşanmaktadır. İran’da Mahabad Kürt …

Oktay Candemir

VAN – İkinci Dünya savaşı yıllarında Kürtlerin yaşadığı bölgelerde de hareketlilik yaşanmaktadır. İran’da Mahabad Kürt Cumhuriyeti kurma teşebbüsleri ile dünya savaşının ortaya çıkardığı siyasi, toplumsal ve iktisadi krizler bu savaşa girmeyerek kendini muhafazaya çalışan Türkiye Cumhuriyeti’ni yeni kararlar almaya iter. Kürt bölgelerine dair haberler Ankara Hükümeti için ‘iç açıcı’ değildir. Kürtlerin İran’da bağımsızlık için verdiği haliyle Türkiye için de rahatsız edicidir. İran’da yaşanan durumun Türkiye’ye sıçramaması için periyodun Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ek önlemler almaya karar verir…

Hududun İran tarafındaki Kürt aşiretlerine mensup kimi şahısların sıklıkla sonun Türkiye tarafına geçerek çeşitli faaliyetler içinde bulunduğuna ait haberler üzerine, Van Valiliği ve devrin İçişleri Bakanı Recep Peker’in onayıyla kapalı bir karar alınır. Askeri birliklerin İran’a geçip takip yapması devleti zorlayacağından resmi olarak devlete bağlı olmayan ‘gayrinizami bir yapı’ ya da çete oluşturularak operasyonlar yapılacaktır. Fakat aslında Özalp Kaymakamı Hilmi Tuncel, Valilik ve İçişleri Bakanlığı’nın onayını almadan evvel bu çeşit bir faaliyeti zati başlatmıştır. Tuncel, askeri harekâta münasebet yaratmak üzere Van Valiliği’ne, “Rus askerleri Özalp yakınlarına kadar geldi” diye şifreli bir telgraf da yollar.
Lakin telgrafa bahis olan harekat Ankara’ya farklı intikal eder ve “Rus askeri Özalp’a girdi” halinde algılanır. Bunun üzerine İsmet İnönü, Menemen İsyanı’nı bastırmış ve İstiklal Mahkemeleri’ne başkanlık etmiş en güvendiği kumandan olan Orgeneral Mustafa Muğlalı’yı Özalp’e gönderir.
İlçe kaymakamı ve kumandanlar Muğlalı’ya: “Bölgede isyan halinin hâkim olduğu, vatanın elden gittiği ve İran’da yaşanan Kürt isyanının Türkiye’ye sıçradığı” bilgisini verir. Bunu bir ihanet olarak pahalandıran Muğlalı’ya Kaymakam Tuncel: “Tutuklama önlemlerinin yetersiz kalacağını ve kimi infazların gerçekleştirilmesinin aciliyet arz ettiğini” söyler.

KARŞI ÇIKAN MÜFETTİŞE KIRBAÇLATMA  TEHDİDİ

Bunun üzerine Mustafa Muğlalı, kaçakçılıkla suçlanan fakat duruşmanın özgür bıraktığı 35 kişinin yine gözaltına alınmasını ister. İçişleri Bakanlığı müfettişinin “suçsuzlar” raporuna karşın Kaymakam Hilmi Tuncel’in “Ruslara istihbarat bilgisi veriyorlar” savını hakikat kabul eden Orgeneral Muğlalı, müfettişe daha fazla itiraz etmesi halinde kırbaçlatılacağı tehdidinde bulunur ve akabinde: “Bu şahısların hududa götürülerek kendilerinden bilgi alınmasını, İran hududunda çapulcuların kimseye görünmeden geçilmesine elverişli noktalarının öğrenilmesini yararlı buluyorum. Bu adamların her an kaçmalarının mümkün olduğu göz önüne alındığında askerlerin uyanık bulunması ve gerektiğinde silah kullanılması şarttır” buyruğuyla katliamın yolunu açmış olur.

KÖYLÜLER DİZ ÇÖKTÜRÜLEREK KURŞUNA DİZİLİR

Kaçakçı oldukları tez edilen köylüler hududa yakın bir yerde kurşuna dizilir ve evvelce hazırlanmış bir tutanağa dayanılarak ‘kaçmaya çalışırken vuruldukları’ sav edilir. Lakin katliamı yapanların dikkatinden kaçan bir şey vardır. Hadiseden yaralı kurtulan bir köylü İran’a kaçmayı başarır ve yıllar sonra durumu ilgili makamlara iletir. Ama bu müracaatlarından rastgele bir sonuç alamaz. Daha sonra iktidara gelen Demokrat Parti (DP) periyodunda TBMM Başkanlığı’na verilen soru önergesinin kabul edilmesi üzerine hadiseyle ilgili asker ve sivil yöneticilere buyruğu kendisinin verdiğini söyleyen Muğlalı, 2 Mart 1950’de mevt cezasına çarptırılır. Fakat daha sonra “ilerleyen yaşı ve hafifletici nedenlerden ötürü” karar değiştirilerek 20 yıl mahpus cezasına çevrilir. Bunun üzerine Askerî Yargıtay bu kararı bozarak Muğlalı’nın tekrar yargılanmasına hükmeder. Lakin Muğlalı yeni yargılama başlamadan 11 Aralık 1951’de (71 yaşında) cezaevinde ölür.

.

İSMİ CADDE VE İŞHANINA VERİLDİ

Katliamın azmettiricisi Orgeneral Mustafa Muğlalı’nın, 33 Kürt köylüsünü kurşuna dizdirmesi batıda ‘şakileri temizledi’ biçiminde propaganda edilir. Muğlalı’nın mevt cezasına çarptırılmasını hazmedemeyen kesitler evvel Genelkurmay Başkanlığı bahçesine Muğlalı’nın büstünü diker akabinde Muğla’da bir sokağa “Mustafa Muğlalı Caddesi”, bir işhanına da “Muğlalı” ismi verilir.

İADE-İ PRESTIJ

2004 yılında ve tam da Deniz Gezmişlerin idam tarihi olan 6 Mayıs’ta katliamın gerçekleştiği Özalp’te bulunan askeri bir kışlaya “Orgeneral Mustafa Muğlalı Kışlası” ismi verilir. Bu hadisenin duyulmasının akabinde kamuoyu reaksiyonu ve katliamda öldürülenlerin yakınlarının gösterdiği yansılara karşın Muğlalı ismi 2010 yılına kadar kışladan indirilmez. Katliamın gerçekleştiği Sefo Deresi (Geliyê Sefo) ise 77 yıldır askeri yasak bölge kapsamı içinde tutulduğundan yakınları katledilenler hala bu bölgeye giremiyor.

AVUKAT ÖZKAPLAN: ‘DAĞ BAŞINI DUMAN ALMIŞ’ MARŞINI OKUYARAK KATLETTİLLER

33 Kurşun katliamında 12 akrabasını kaybeden Avukat Jiyan Özkaplan ise Muğlalı’nın isminin hâlâ caddelerde ve sokaklarda yaşatılmasına karşı hukuk gayreti başlatmaya hazırlanıyor.
Özkaplan, 33 Kurşun katliamının 77 yıl evvel yaşandığını lakin tesirlerinin daha uzun yıllar süreceğini belirtti. Katledilen 32 bireyden geriye 32 yarım kalmış hikaye bulunduğunu lisana getiren Özkaplan, “1943 yılının Temmuz ayında bir şafak vakti sonu ihlal ettikleri gerekçesiyle devrin 3. Ordu kumandanı Mustafa Muğlalı’nın buyruğuyla Sefo deresine götürülen 33 insanımız haksız ve hatasız yere diz çöktürülerek kurşuna dizildi ve 32 insanımız katledildi. Devrin birtakım askerleri bu haksızlığa daha fazla dayanamayıp askeri duruşmalarda beyanda bulunarak hatalarını itiraf ettiler. Sözlerin detaylarına bakıldığında 33 temiz beşere 1 ay boyunca yapılan azap ve berbat muamelelerin itiraf edildiği göze çarpıyor. 33 beşere diz çöktürüp, sırtlarına binerek marşlarla azaplarını bitirdikten sonra ‘Dağ Başını Duman Almış’ marşıyla taburlarına geri dönen askerlerin itirafları katliamın vahşet derecesini gösteriyor. İtirafta bulunan bir asker, katledilenlerin bağırışlarının ve okudukları duaların hafızasından silinmediğini söylemiştir” diye konuştu.

Avukat Jiyan Özkaplan.

‘MUĞLALI İSMİ KÜRTLER İÇİN ACI VE ÖFKEDİR’

Muğlalı ismiyle daha küçük yaşlarda tanıştığını vurgulayan Özkaplan, “Köye her gidişimizde kocaman puntolarla yazılmış bir ‘Orgeneral Muğlalı Kışlası’ tabelasını görürdük. Oradan her geçişimizde otomobilde bulunanların öfkesi ve acı dolu bakışlarıyla Mustafa Muğlalı’nın onlar için öfkeyi ve acıyı çağrıştırdığını anlamıştım. Mustafa Muğlalı Kışlası’nın her bir harfi ile yaşanan katliam yıllarca devam ettirildi. Kışlanın önünden her geçişimizde bayanlar ah çekerdi, dedemin ise gözleri yaşarırdı ve biz bu türlü bir seyahatle köyümüze varırdık. Bu türlü bir katliamdır 33 kurşun. ‘Biz sizi katletmekle kalmadık, size her daim bunu hatırlatacağız’ dercesine o kışladaki isim yıllarca orada kaldı. Dedemin buğulu gözlerini hiç unutmayacağım. Nişanlı olan ağabeyini katliamda kaybetmiş olması onda derin yaralar oluşturdu. Muğlalı ismi bugün Özalp’tan kaldırıldı lakin Muğla vilayetinde hala cadde, park ve işhanı ismi olarak kullanılıyor. Katillerle övünme mantığı devam ediyor. Devlet bizden özür dilemediği üzere, katilin ismini hâlâ yaşatmaktadır” sözlerini kullandı.

‘MUĞLALI’YI YARGILAMAYA DEVAM EDECEĞİZ’

Türkiye’nin bu çeşit katliamlarda her vakit uyguladığı cezasızlık siyasetinin artık kural haline geldiğini tabir eden Özkaplan konuşmasını şöyle sürdürdü: “Bu biçimde ömür hakkı ihlalleri hâlihazırda devam etmektedir. Zilan, Dersim, Suruç, Roboski… Bu katliamların mantığı tıpkı yere dayanmaktadır, Kürtlere karşı tahammülsüzlüktür. 33 kurşun katliamının işlendiği Sefo deresi hala yasak askeri saha kapsamındadır. 32 insanımızın mezarları bile yok ve hepsi orada toplu bir mezarda bulunuyorlar. Burada bir insanlık hatası var, Türkiye şu anda kendi hukukunu, taraf olduğu memleketler arası kontratları açıkça ihlal etmektedir. Bizler de Muğlalı’nın isminin cadde ve sokaklarda yaşatılmasına karşı hukuk gayreti başlatacağız. Biz Orgeneral Mustafa Muğlalı’yı yargılamaya devam edeceğiz.”

Gazete Duvar

0 0
Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleppy
Sleppy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

gaziantep escort gaziantep escort bayan escort gaziantep muhafazakar villa kullanıcı yorumları kullananlar evlilik sitesi